Okuyucu durumu
Okuduğunuz kitapların çoğu özgün olarak kendi dilinizde yazıldı. Başka ülkelerden kitaplara merak duyuyor ancak nereden başlayacağınızı bilemiyorsunuz. Ayrıca çevirinin deneyimi ne ölçüde değiştirdiğini de merak ediyorsunuz.
Ana fikir
Çeviri bir kitap, yazarın hikâyesini ve çevirmenin tercihlerini birlikte taşır. Mekân, kültürel ayrıntılar ve ritim alıştığınızdan farklı gelebilir; bu da kitabın çekiciliğinin bir parçasıdır. Varsa çevirmenin notuna dikkat etmek, çevirmenin şakaları, lehçeleri veya tam karşılığı olmayan sözcükleri nasıl ele aldığını ortaya koyabilir.
Uygulamalı adımlar
- Bir başlangıç noktası seçin. Merak ettiğiniz bir yerde geçen çeviri bir kitabı ya da bir arkadaşınızın önerdiği bir kitabı seçin.
- Çevirmenin notunu okuyun. Kitapta böyle bir not varsa, temel tercihleri anlamak için önce ya da sonra okuyun.
- Tanıdık olmayan ayrıntılara dikkat edin. Tanımadığınız gelenekleri, yemekleri veya ifadeleri işaretleyin ve araştırın.
- Anlatı sesine dikkat edin. Cümlelerin nasıl kulağa geldiğine ve ritmin farklı hissettirip hissettirmediğine dikkat edin.
- Çevirmeni anın. Kitabı önerirken çevirmenin adını da belirtin.
Örnek uygulama
Kurgusal örnek
Mika, kıyıdaki bir balıkçı köyünde geçen çeviri bir roman okudu. Çevirmen, yemek ve hava durumuyla ilgili bazı yerel sözcükleri korumuş ve bunları sonunda kısa bir notla açıklamıştı. Mika başlangıçta bunları dikkat dağıtıcı buldu, ancak kitabın ortasına geldiğinde mekânı gerçekçi kıldıklarını fark etti. Bir yemeği araştırdı ve evde bir versiyonunu pişirdi. Kitabı önerirken hem yazarı hem de çevirmeni andı.
Sınırlar
- Kültürel bağlama saygı gösterin ve tek bir kitaptan yola çıkarak bütün bir ülke hakkında genelleme yapmaktan kaçının.
- Alıntıları kısa tutun ve kaynağını belirtin.
- Çevirilerin farklılık gösterebileceğini unutmayın; başka bir baskı farklı okunabilir.
Bu hafta deneyeceğiniz bir şey
Sırada okumak için bir çeviri kitap seçin ve kimin çevirdiğini not edin.
Tartışma sorusu
Hangi çeviri kitap sizde iz bıraktı ve mekânı, anlatı sesi ya da diliyle onu unutulmaz kılan neydi? Collasia'da paylaşın.
