Okuyucunun durumu
Bir meslektaşınız size bir sorunu anlatıyor ve siz fikirlerle karşılık veriyorsunuz. Karşınızdaki kibar görünüyor ama tatmin olmamış. Daha sonra fark ediyorsunuz: Öneri duymadan önce konuyu birlikte konuşmak ya da sadece anlaşıldığını hissetmek istiyormuş. Yanlış anda verilen iyi bir tavsiye amacını kaçırabilir.
Temel fikir
Kişi önce anlaşılmak istiyorsa tavsiye amacını kaçırabilir. Nasıl yanıt vereceğinize karar vermeden önce, ne tür bir konuşmanın işine yarayacağını sorun.
Uygulama adımları
- Bağlamı fark edin. Kişinin konuyu nasıl açtığına dikkat edin. “Cumaya kadar karar vermem lazım” diyen biri pratik yardım isteyebilir. “Bu hafta çok yoğundu” diyen biri ise önce dinlenmek isteyebilir. Bağlam size ipuçları verir, ama kesinlik sağlamaz.
- Tercihi sorun. Doğrudan sorun: “Seçenekleri birlikte düşünmek mi daha çok işine yarar, yoksa işlerin nasıl gittiğini konuşmak mı?” Çoğu kişi bu soruyu takdir eder ve birçoğu neye ihtiyaç duyduğunu açıkça söyler.
- İhtiyaçları dinleyin. Kişi konuşurken neyi aradığına kulak verin. Bilgi, güvence, fikir alışverişi yapabileceği biri, farklı bir bakış açısı ya da pratik yardım arıyor olabilir. İhtiyaçlar konuşma sırasında değişebilir.
- Yanıtınızı uyarlayın. İstediği şeye uygun biçimde karşılık verin. Anlaşılmak istiyorsa duyduklarınızı yansıtın ve sorular sorun. Fikir istiyorsa birkaç öneri sunun ve gerekçenizi açıklayın. Emin değilseniz yeniden sorun.
- Faydayı teyit edin. Sona doğru şunu sorun: “Bu işine yaradı mı?” ya da “Başka işine yarayacak bir şey var mı?” Cevabı, ihtiyacına uygun davranıp davranmadığınızı gösterir ve bir dahaki sefere daha iyi yapmanıza yardımcı olur.
Uygulamalı örnek
Kurgusal örnek
Kişiler ve ayrıntılar bir yaklaşımı göstermek için uydurulmuştur. Herhangi bir sonuç bildirmez.
Ruth, meslektaşı Sam’e mesaj atıyor: “Konuşabilir miyiz? Proje değerlendirmesi iyi geçmedi.” Sam’in ilk içgüdüsü projenin nasıl geliştirilebileceğini önermek. Bunun yerine şunu soruyor: “Bana baştan anlatmak ister misin, yoksa bundan sonrasını planlamak için yardım mı istersin?” Ruth önce konuyu konuşmak istediğini söylüyor. Sam dinliyor ve birkaç soru soruyor. Yirmi dakika sonra Ruth, “Tamam, şimdi bundan sonra ne yapmam gerektiğine dair düşüncelerini duymak istiyorum” diyor. Sam iki fikir sunuyor ve sonunda konuşmanın işe yarayıp yaramadığını soruyor. Ruth, yaradığını söylüyor; asıl nedeni de tavsiye almadan önce dinlendiğini hissetmesi.
Yardımcı araç: Konuşma niyeti kartı
Bu soruları, bir meslektaş konuşmasının başında kullanmak üzere elinizin altında bulundurun.
Açılış soruları
- “Bugün en çok ne işine yarar?”
- “Seçenekleri birlikte düşünmek mi daha çok işine yarar, yoksa işlerin nasıl gittiğini konuşmak mı?”
- “Fikir mi arıyorsun, yoksa düşüncelerini paylaşacağın biri mi?”
Konuşma sırasında
- “Aradığın yardım bu muydu?”
- “Ben olsam ne yapacağımı paylaşmam işe yarar mı, yoksa konuşarak düşünmeye devam etmeyi mi tercih edersin?”
Sonunda
- “Bu işine yaradı mı?”
- “Başka işine yarayacak bir şey var mı?”
Sınırlar
- Bazı kişiler başta ne istediklerini bilmeyebilir. Bu sorun değil; konuşma ilerledikçe onların yönlendirmesini izleyin.
- Neyin işe yarayacağını sormak, onu sağlamak zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Sunabileceğiniz şey konusunda dürüst olun.
- Biri, bir meslektaş konuşmasının sağlayabileceğinden daha fazla desteğe ihtiyaç duyuyorsa, uygun başka yardım kaynaklarını önerin.
Üye eylemi
Bir meslektaş görüşmesine, bugün en çok neyin işe yarayacağını sorarak başlayın. Ardından, beklediğinizden farklı olsa bile cevabı takip edin.
Tartışma sorusu
Biri size, neye ihtiyacınız olduğunu anlamanıza yardımcı olan hangi soruyu sordu?



