Hayal Kırıklığını Kırgınlıktan Ayırın

Okurun durumu

Bir meslektaşınız umduğunuz bir şeyi yapmadı. Belki fikrinizin sahibi olarak sizi anmadı, bir tanıştırmaya yanıt vermedi ya da bir projede beklediğiniz desteği sunmadı. Sinirleniyorsunuz ve bu his geçmiyor. Harekete geçmeden önce bunun ne tür bir hayal kırıklığı olduğunu anlamak işe yarar.

Temel fikir

Karşılanmayan bir umut ile dile getirilmemiş bir beklenti farklı yanıtlar gerektirebilir. Neyi beklediğinizi, neyin üzerinde anlaşıldığını ve nasıl bir konuşmanın işe yarayacağını değerlendirin. Bir umuttan doğan hayal kırıklığının yalnızca fark edilip kabullenilmesi yeterli olabilir. Hiç dile getirmediğiniz bir beklentiden doğan kırgınlık ise bir konuşmayı ya da anlaşmalarınızı yapma biçiminde bir değişikliği gerektirebilir.

Uygulamalı adımlar

1. Olayı tanımlayın. Ne olduğunu mümkün olduğunca tarafsız biçimde yazın. Gözlemlenebilir olgularla sınırlı kalın: kim, ne zaman, ne söyledi ya da yaptı. “Araştırmamı planlama toplantısında paylaştım. Nihai raporda bulgular adım geçmeden yer aldı” bir tanımdır. “Emeğimi sahiplendi” ise bir yorumdur. Yazmak, olayı kendi kendinize anlattığınız hikâyeden ayırmanıza yardımcı olur; bu hikâye çoğu zaman olguların kendisinden daha serttir.
2. Beklentiyi belirleyin. Ne olmasını beklediğinizi ve bu beklentinin nereden geldiğini sorun. Tanınma ya da destek gibi bir şeyi mi umuyordunuz? Yoksa karşınızdaki kişinin bunu taahhüt ettiğine mi inanıyordunuz? Mesleki hayal kırıklıklarının çoğu, bir kişiye apaçık görünen ama diğeriyle hiç paylaşılmamış beklentilerden doğar. Küçük görünse de ya da buna sahip olmamanız gerektiğini düşünseniz de beklentinizi dürüstçe tespit edin. “Teşekkür edilmesini bekliyordum” fark edilmeye değer meşru bir beklentidir.
3. Anlaşmayı kontrol edin. Beklenti açıkça mı kararlaştırılmıştı, yoksa varsayılmış mıydı? Kanıt arayın: bir e-posta, bir konuşma, yazılı bir plan, ekibinizde ya da topluluğunuzda yerleşik net bir norm. Kararlaştırılmış ama karşılanmamışsa konuyu doğrudan açmak için gerekçeniz var demektir. Varsayılmışsa karşınızdaki kişi bunu bilmiyor olabilir. Bu adım çoğu zaman duyguyu değiştirir. Beklentinin paylaşılmadığını fark etmek kırgınlığı hayal kırıklığına dönüştürebilir; bunu geride bırakmak daha kolaydır.
4. Etkiyi adlandırın. Olayın sizin üzerinizde ya da işinizde nasıl bir etkisi olduğunu düşünün. Görünürlüğünüzü, iş yükünüzü, bir teslim tarihini ya da kişiye duyduğunuz güveni etkiledi mi? Etkiyi adlandırmak, konunun gündeme getirmeye değip değmediğine karar vermenize yardımcı olur ve yapacağınız konuşmayı netleştirir. Küçük bir etki için konuşmaya hiç gerek olmayabilir. Önemli bir etki, özellikle de tekrarlanma ihtimali varsa, genellikle konuşmayı gerektirir.
5. Net bir istekte bulunun. Bundan sonra ne olmasını istediğinize karar verin ve gündeme getirmeye değiyorsa bunu doğrudan isteyin. Net bir istek geleceğe odaklanır: “Analizimi raporlara eklediğinizde adımı da yazabilir misiniz?” ya da “Bir dahaki sefere başlangıçta her bölümden kimin sorumlu olacağını kararlaştırabilir miyiz?” Beklenti yalnızca bir umutsa istek kendinize yönelik olabilir: benzer beklentileri ileride açıkça dile getirmek.

Uygulamalı örnek

Kurgusal örnek

Kişiler ve ayrıntılar bir yaklaşımı göstermek için uydurulmuştur. Herhangi bir sonuç bildirmez.

Rafael, bir meslektaşı olan Joanna'yı potansiyel bir müşteriyle tanıştırdı ve süreçle ilgili ondan haber bekledi. Haftalar sonra işin yürütüldüğünü başka birinden duydu. Kırgınlık hissetti.

Olayı tanımlarken şöyle yazdı: “Joanna'yı müşteriyle Mart'ta tanıştırdım. O günden beri ondan haber almadım.” Beklentisi, Joanna'nın onu bilgilendirmesiydi. Anlaşmayı kontrol edince bunu ondan hiç istemediğini fark etti. Bunun olağan bir uygulama olduğunu varsaymıştı. Etki küçüktü: kendini göz ardı edilmiş hissetti, ancak işiyle ilgili hiçbir şey etkilenmedi.

Rafael bu hissin, bozulmuş bir anlaşmadan çok bir hayal kırıklığı olduğuna karar verdi. Joanna'ya dostça bir not göndererek tanıştırmanın işe yaramasına sevindiğini ve gelişmeleri duymaktan memnun olacağını yazdı. Joanna sıcak bir yanıt verdi, haber vermediği için özür diledi ve projenin nasıl gittiğini anlattı. Rafael, ileride yapacağı tanıştırmalarda en başta “Nasıl gittiğini duymak isterim” demeye karar verdi.

Yardımcı araç: Beklenti değerlendirme formu

Sınırlar

• Tekrarlanan sahiplenme ya da haksız muamele gibi bazı durumlar, kişisel bir değerlendirmeden fazlasını gerektiren iş yeri sorunlarıdır. Bunları uygun kanallar aracılığıyla iletmeyi düşünün.
• Bir beklenti paylaşılmadıysa kötü niyet varsaymayın.
• Küçük bir hayal kırıklığını gündeme getirmemeyi seçebilirsiniz. Gitmesine izin vermek geçerli bir karardır.

Üye eylemi

Sizi hayal kırıklığına uğratan bir yazışmayı ya da görüşmeyi gözden geçirin ve bir umut ile açık bir taahhüdü birbirinden ayırın. Umudu ve taahhüdü yan yana yazın; karşınızdaki kişinin bunlardan hangisini bildiğine dikkat edin.

Tartışma sorusu

Biriyle çalışmaya başlarken yüksek sesle söylemeyi öğrendiğiniz bir beklenti nedir?